Deze blog is 966 keer gelezen!
“Stel je niet zo aan!” is een veroordeling van het gedrag van je kind. Hooggevoelige kinderen krijgen dit vaker te horen. Een kind negatief bejegenen door het een aansteller noemen, is sowieso niet aan te raden. Met een negatieve bejegening geef je namelijk een stomp aan de zelfwaardering van je kind. Liever spreek ik dan ook van aandikken in plaats van aanstellen.
Wel of niet aandikken?
Jaap geeft Sara een duw. Sara begint hard te huilen. Dikt Sara nu iets aan? Wel als de duw geen zeer deed en Sara ook niet schrok. Ze heeft geen zin om met Jaap te spelen en zit liever bij mama. Dan heeft Sara nu de aanleiding gevonden. Sara dikt niet aan als ze helemaal opgaat in haar tekening en zich rot schrikt van die duw. Dan is Sara geschrokken en uit ze haar emotie door te huilen.
Gevoeliger zenuwstelsel
Een hooggevoelig kind schrikt sneller en is ook sneller aangedaan dan een niet hooggevoelig kind. Dat heeft niets met aandikken te maken. Wel met het gevoeligere zenuwstelsel van het hooggevoelig kind. Hooggevoeligheid (een hoge mate van gevoeligheid) komt voor bij 15 à 20 % van de mensen en is daarmee en eigenschap, geen stoornis.
Prikkels en emoties
Door dit gevoeliger zenuwstelsel voelt, hoort, ziet, proeft en ruikt een hooggevoelig kind meer dan een ander kind. Alles wat via je zintuigen binnenkomt, is een prikkel. Een prikkel zoals een geluid, een aanraking, beelden, of de emotie van de ander komt bij een hooggevoelig kind harder binnen. En ja, dus schrikt een hooggevoelig kind sneller en is het sneller onder de indruk. Door te huilen uit een kind zijn/haar angst, verdriet en frustratie. Een gezonde reactie.
Overprikkeld
Maar er is meer. Bij een hooggevoelig kind komen prikkels niet alleen harder binnen, er komen ook meer prikkels binnen. De hersenen kunnen al die prikkels regelmatig niet verwerken en dan raakt het kind overprikkeld. Dit uit zich dan in prikkelbaarheid, of zich terugtrekken. De extremere varianten zijn explosie (hysterische bui) of implosie (hermetisch afgesloten, niet meer bereikbaar).
Aan welk gedrag herken je hooggevoeligheid?
Sommige gedragskenmerken komen veel voor bij hooggevoelige kinderen. Dit betekent niet dat alle hooggevoelige kinderen al deze kenmerken vertonen. Wel dat veel van deze kenmerken herkenbaar zijn.
- Neemt subtiele signalen bij anderen waar.
- Heeft oog voor details (er mist een knoop op oma’s blouse)
- Schrikt van geluiden
- Is gevoelig voor schoonheid
- Raakt overrompeld door plekken waar veel mensen zijn (ook de crèche of de klas)
- Raakt sneller overstuur bij veranderingen
- Heeft moeite met onverwachte gebeurtenissen
- Neemt in een nieuwe of prikkelvolle situatie een afwachtende houding aan
- Raakt volkomen overstuur of trekt zich extreem terug bij te weinig rust.
- Is sneller moe, heeft veel slaap nodig.
- Heeft regelmatig moeite met inslapen.
- Is gevoelig voor sferen
- Heeft oog voor emoties van anderen
- Lijkt je gedachten te kunnen lezen
- Is erg begaan met anderen
- Prestreert beter wanneer anderen niet meekijken
- Is bang om iets verkeerds te doen.
- Wil het in de ogen van anderen graag goed doen
- Heeft snel last van kriebelende of prikkende kleding.
- Wil andere kleding aan als de kleding (een beetje) nat is geworden
- Raakt overstuur als je hard reageert
- Reageert positief op een duidelijke, doch vriendelijke correctie
- Heeft de neiging om de eigen behoeften weg te cijferen
- Is zeer gevoelig voor pijn
- Raakt diep gekwetst door negatief commentaar van anderen
- Is perfectionistisch
- Kan slecht tegen een luidruchtige omgeving
- Heeft een diepe beleving en stelt diepzinnige vragen.
- Heeft sterke behoefte aan harmonie
- Raakt vertederd door kleine dingen
- Heeft een groot hart
Hooggevoelig en ondernemend
Sommige hooggevoelige kinderen zijn zowel hooggevoelig als sterk ondernemend. Bij deze kinderen staat het enthousiasme en ontdekken voorop, waardoor de eigenschap hooggevoeligheid minder snel herkend wordt. Het zenuwstelsel kan alle prikkels van de ervaringen die het kind ontdekkend opdoet echter niet goed aan. Hierdoor kan het kind ‘omslaan als en blad’ en ‘ineens’ een emotionele uitbarsting krijgen.
Wat nu?
Omgaan met je hooggevoeligheid begint met het herkennen en erkennen van deze eigenschap. En het herkennen en erkennen van je eigen verwachtingen met betrekking tot je kind. Huilt je kind om een kriebelend labeltje? Grote kans dat het niets aandikt. Het labeltje voelt bij je hooggevoelig kind alsof het prijskaartje er nog aan zit. Erken dit en laat je verwachtingen los. De relatie met je hooggevoelig kind bloeit op wanneer je kind van jou mag zijn zoals het is.
Janneke van Olphen helpt ouders in de omgang met hun hooggevoelig kind. Zodat ouders weten wat zij kunnen doen om hun hooggevoelig kind met zelfvertrouwen en zelfwaardering te doen opgroeien. Janneke is psycholoog en moeder van drie kinderen waaronder een hooggevoelige tweeling. Janneke geeft workshops en consulten voor ouders en geeft lezingen aan scholen. Janneke geeft dagelijks tips via twitter: @gevoeligekids. Meer informatie en een gratis hand-out kun je vinden via www.gevoeligopvoeden.nl
